λεξικο όρων

Λίγα λόγια για τον ηλεκτρονικό υπολογιστή

Τί είναι ο Ηλεκτρονικός υπολογιστής

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι μια μηχανή κατασκευασμένη από ηλεκτρονικά και ηλεκτρικά συστήματα με σκοπό να υπολογίζει. Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι ένα αυτοματοποιημένο ηλεκτρονικό ψηφιακό επαναπρογραμματιζόμενο σύστημα γενικής χρήσης, το οποίο μπορεί να επεξεργάζεται δεδομένα, βάσει ενός συνόλου προκαθορισμένων οδηγιών – εντολών που ονομάζονται πρόγραμμα (program).

Κάθε υπολογιστικό σύστημα, όσο μεγάλο ή μικρό και αν είναι, αποτελείται από το υλικό μέρος (Hardware) και το λογισμικό μέρος (Software).

Τα βασικά στοιχεία του υλικού μέρους του υπολογιστή είναι η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Επεξεργαστής), η κεντρική Μνήμη (RAM & ROM-BIOS), οι μονάδες Εισόδου-Εξόδου (πληκτρολόγιο, ποντίκι, οθόνη) οι περιφερειακές μονάδες μνήμης (σκληρός δίσκος, δισκέτα, CD-ROM, DVD-ROM, ο εκτυπωτής, ο σαρωτής (scanner), το modem και άλλα.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι υπολογιστών,οι οποίοι διαφέρουν κατά το μέγεθος, τις δυνατότητες (επεξεργαστική ισχύς), αλλά και τον τρόπο τα βασικά τους μέρη συνδέονται και συνεργάζονται μεταξύ τους, έχουν δηλαδή διαφορετική αρχιτεκτονική.

Στους υπολογιστές, τα βασικά εξαρτήματα όπως, ο επεξεργαστής, η μνήμη κ.ά βρίσκονται τοποθετημένα σ' ένα τυπωμένο κύκλωμα που ονομάζεται μητρική πλακέτα (Motherboard). Εκτός από τον επεξεργαστή και τη μνήμη, πάνω στη μητρική βρίσκονται οι θέσεις επέκτασης στις οποίες τοποθετούνται οι διάφορες κάρτες γραφικών, ήχου κ.λπ.). Στη μητρική επίσης βρίσκονται υποδοχές για τη σύνδεση διαφόρων συσκευών.

Το λογισμικό του υπολογιστή αποτελείται από τα απαραίτητα προγράμματα που δίνουν τις κατάλληλες εντολές, για να εργάζεται το υλικό μέρος, και συνίσταται από το Λειτουργικό Σύστημα (βασικές οδηγίες για τη λειτουργία του Η/Υ καθώς και για την επικοινωνία του με τον άνθρωπο) και το Λογισμικό Εφαρμογών (Πακέτα εφαρμογών, Γλώσσες Προγραμματισμού, Εκπαιδευτικό Λογισμικό, προγράμματα–εργαλεία και άλλα).

Γλωσσάρι όρων

1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής (Η/Υ, Computer): Ηλεκτρονική συσκευή που δέχεται δεδομένα (data) ως είσοδο (input) από συσκευές εισόδου, τα επεξεργάζεται και παράγει αποτελέσματα στην έξοδο (output) σε συσκευές εξόδου.

2. Hardware (Υλικό): Το σύνολο των μερών από τα οποία αποτελείται ο ΗΥ π.χ. επεξεργαστής, μονάδες μνήμης (σκληρός δίσκος, CD), περιφερειακές συσκευές (εκτυπωτής, σαρωτής).

3. Software (Λογισμικό, Προγράμματα): Οι οδηγίες που καθοδηγούν τον ΗΥ να κάνει μία δουλειά. Το λογισμικό του υπολογιστή αποτελείται από το λειτουργικό σύστημα και το λογισμικό εφαρμογών.Στο λογισμικό εφαρμογών ανήκουν προγράμματα για επεξεργασία κειμένου, εικόνας, ήχου, video, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, παιχνίδια, πρόσβασης στο internet κτλ.

Οτιδήποτε μπορεί να αποθηκευθεί ηλεκτρονικά ονομάζεται software (λογισμικό), ενώ τα μέσα αποθήκευσης και προβολής (οθόνες) ονομάζονται hardware. To software συνήθως διακρίνεται σε δύο κατηγορίες, το Systems Software (περιλαμβάνει το λειτουργικό σύστημα και όλες τις εφαρμογές που επιτρέπουν στον υπολογιστή να λειτουργεί σωστά) και το Applications Software (περιλαμβάνει τα προγράμματα με τα οποία εργάζεται ο χρήστης, όπως επεξεργαστές κειμένου, λογιστικά φύλλα και συστήματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων).

4. Desktop computer:Επιτραπέζιος προσωπικός υπολογιστής. Περιλαμβάνει τρία ή περισσότερα μέρη που συνδέονται μεταξύ τους ενσύρματα ή (πρόσφατα) και ασύρματα: την κεντρική μονάδα, που περιλαμβάνει τον επεξεργαστή και τα μέσα αποθήκευσης και αναπαραγωγής (σκληρό δίσκο, CD-ROM/DVD), monitor, πληκτρολόγιο και ποντίκι.

5. Laptop

6. Πρόγραμμα υπολογιστή ονομάζουμε ένα σύνολο εντολών μέσω του οποίου οδηγούμε τον υπολογιστή στην εκτέλεση κάποιον συμβολικών υπολογισμών.

7. Λειτουργικό Σύστημα ΛΣ (Operating System, OS): είναι το λογισμικό συστήματος υπεύθυνο για τον άμεσο έλεγχο και την διαχείρηση του υλικού του υπολογιστή και τις βασικές λειτουργίες του συστήματος.Παράλληλα, περέχει ένα θεμέλιο, ένα αφηρημένο επίπεδο διασύνδεσης διαμέσου του οποίου οι εφαρμογές αντιλαμβάνονται και βλέπουν το υλικό του υπολογιστή.Tο Λ.Σ είναι το πρώτο στρώμα του λογισμικού που φορτώνει στην μνήμη του υπολογιστή όταν αυτός ξεκινάει. Το λογισμικό που φορτώνει έπειτα βασίζεται στο ΛΣ για την παροχή μερικών βασικών υπηρεσιών. Παραδείγματα λειτουργικών συστημάτων είναι :UNIX,Mac OS,Microsoft Windows,Solaris,MS-DOS

8. Προσωπικός υπολογιστής (Personal Computer, PC)::Ο προσωπικός υπολογιστής είναι ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής που χρησιμοποιείται από ένα άτομο, και κυρίως για εφαρμογές όπως επεξεργασία κειμένου, προγραμματισμό, παιχνίδια, σύνδεση στο διαδίκτυο. Σε αντίθεση με υπολογιστές άλλων τύπων συνήθως ο χρήστης του προσωπικού υπολογιστή είναι και ο ιδιοκτήτης του, κάτι που συνεπάγεται και το χαμηλό κόστος του και την ευκολία χρήσης του. Είθισται να χωρίζονται οι χρήστες και στις παρακάτω κατηγορίες:

a. απλός (τελικός χρήστης)

b. εξειδικευμένος χρήστης

c. προγραμματιστής

Σήμερα ο όρος PC έχει επικρατήσει για υπολογιστές οι οποίοι χρησιμοποιούν το λειτουργικό σύστημα Windows. Παλαιότερα τα PC τα έλεγαν και IBM Compatibles.

9. Μητρική κάρτα (MotherBoard): Η μητρική είναι η πιο σημαντική 'ολοκληρωμένη πλακέτα' για έναν υπολογιστή. Τα περισσότερα άλλα εξαρτήματά του συνδέονται μ' αυτήν. Οι μητρικές συνήθως διαθέτουν BIOS, CMOS, παράλληλη θύρα, πληκτρολόγια PS/2 , θύρες για το ποντίκι και για τον εκτυπωτή.

10. Κεντρική μονάδα επεξεργασίας CPU (Central Processing Unit) : Η κεντρική μονάδα του υπολογιστή που εκτελεί όλους τους υπολογισμούς Πιο συχνά αναφέρεται απλά ως επεξεργαστής (π.χ. Intel Pentium 800).

11. RAM-μνήμη (Random Access Memory):: Η προσωρινή μνήμη τυχαίας προσπέλασης του υπολογιστή στην οποία γίνονται όλοι οι υπολογισμοί.
Μνήμη εργασίας υπολογιστών, εκτυπωτών κ.ά. συσκευών. Το περιεχόμενό της χάνεται με την απενεργοποίηση της συσκευής. Υπάρχουν δύο τύπου RAM, η Dynamic RAM (DRAM) και η Static RAM (SRAM).

12. Σκληρός δίσκος: (Hard disk/hard drive): Μαγνητικός δίσκος στον οποίο ο υπολογιστής αποθηκεύει και από τον οποίο αντλεί δεδομένα. Μπορεί να είναι εσωτερικός ή εξωτερικός. Η χωρητικότητα των σκληρών δίσκων σήμερα κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 20 και 120GB.

13. CD-ROM (Compact Disc - Read Only Memory): CD μόνο για ανάγνωση που δεν επιτρέπει τη διαγραφή ή την τροποποίηση αρχείων. Χωρητικότητα: έως 682 Megabytes. Το Drive που διαβάζει τα CD-ROM λέγεται CD-ROM Drive.

14. DVD (Digital Versatile Disk): Ψηφιακός δίσκος αποθήκευσης δεδομένων που έχει την εξωτερική μορφή ενός CD-ROM, αλλά διαθέτει αποθηκευτικό χώρο 4.7GB/4700MB. Χρησιμοποιείται για την αναπαραγωγή και αντιγραφή τηλεοπτικού/κινηματογραφικού υλικού ή για μεγάλες σε όγκο εφαρμογές λογισμικού.

15. Δισκέτα (Floppy disk):Μικρός μαγνητικός δίσκος (3,5 ιντσών) με χωρητικότητα 1.44MB, για την αποθήκευση και μεταφορά αρχείων μικρού μεγέθους.

16. Kεντρικό τροφοδοτικό: Μετατρέπει το εναλλασόμενο ρεύμα του δικτύου σε συνεχές για χρήση από τα διάφορα εξαρτήματα του υπολογιστή.

17. Διαδίκτυο: παγκόσμιο πλέγμα διασυνδεδεμένων υπολογιστών περιλαμβανομένων και των υπηρεσιών και πληροφοριών που παρέχει στους χρήστες του.

18. Internet:Ένα τεράστιο δίκτυο πολλών διαφορετικών διασυνδεόμενων υπολογιστών (Servers) οι οποίοι επικοινωνούν μεταξύ τους με ένα κοινό πρωτόκολλο επικοινωνίας. Το Internet (ή Διαδίκτυο στα Ελληνικά) απαρτίζεται αυτή την στιγμή από εκατομμύρια Servers και χρήστες που καθημερινά ανταλλάσσουν τεράστιο όγκο πληροφοριών και δεδομένων. Το Internet δεν έχει βάση ή ιδιοκτησία καθώς ουσιαστικά απαρτίζεται από την παραπάνω υποδομή. Αυτό σημαίνει ότι αν κάποια μέρα αποφασίζαμε όλοι να αποσυνδέσουμε τους υπολογιστές, Servers από τις γραμμές τους τότε το Internet με την ευρεία έννοια θα έπαυε να υπάρχει. Σημαντικές λειτουργίες/ υπηρεσίες του Internet είναι το web, το e-mail (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο), FTP, chat, newsgroups κ.α.

19. Συσκευές εισόδου (Input device): Κάθε συσκευή hardware που χρησιμοποιείται για την εισαγωγή δεδομένων σε έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή π.χ πληκτρολόγιο

20. Συσκευές εξόδου: Κάθε συσκευή hardware που χρησιμοποιείται για την εξαγωγή δεδομένων από έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή π.χ εκτυπωτής

21. Ποντίκι (Mouse):

22. Πληκτρολόγιο (Keyboard):

23. Εκτυπωτής (Printer):

24. Σαρωτής (Scanner):Συσκευή για τη μετατροπή μιας εικόνας σε εικόνα ράστερ, επεξεργάσιμη από έναν υπολογιστή. Για να επιτευχθεί αυτό, η πρωτότυπη εικόνα αναλύεται σημείο προς σημείο, ψηφιοποιείται και μεταβιβάζεται στον υπολογιστή.

25. Επιφάνεια εργασίας (Desktop):

26. Byte: Μονάδα μέτρησης της ποσότητας των δεδομένων που μεταδίδονται. Ένα byte ισούται με 8 bits

27. Bit (Binary Digit): Δυαδικό ψηφίο, η μικρότερη μονάδα μέτρησης πληροφοριών στην πληροφορική. Τα δεδομένα που επεξεργάζεται ένας υπολογιστής αποτελούνται όλα από bits. Ένα bit δέχεται μόνο τις τιμές 0 και 1, που αντιστοιχούν στις βασικές θέσεις ενός διακόπτη (ρεύματος): 0 για off (εκτός λειτουργίας) και 1 on (σε λειτουργία). Τα 8 bits αποτελούν ένα Byte

28. E-Mail (Electronic Mail): Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Μέσω e-mail επιτυγχάνεται η γρήγορη μεταβίβαση αλληλογραφίας καθώς επίσης και αρχείων εικόνας και κειμένου. Το e-mail είναι μια από τις δημοφιλέστερες υπηρεσίες του Internet.

29. Pixel:Συντομογραφία του PICTure ELement. Χαρακτηρισμός των εικονοστοιχείων από τα οποία αποτελείται μια εικόνα στην ηλεκτρονική επεξεργασία δεδομένων.

30. Boot:Εκκίνηση του λειτουργικού συστήματος. Εκκίνηση ενός υπολογιστή

31. Browser:Φυλλομετρητής Ιστοσελίδων, λογισμικό που επιτρέπει στους χρήστες την πλοήγησή τους στο Διαδίκτυο, τη λήψη και αποστολή δεδομένων, την αποθήκευση των προτιμώμενων ηλεκτρονικών διευθύνσεων κ.λπ. Δημοφιλέστεροι browsers είναι σήμερα ο Internet Explorer και ο Netscape Navigator.

32. Checkbox:Μικρό τετράγωνο πεδίο σε μια online φόρμα για το τσεκάρισμα/ενεργοποίηση ή απενεργοποίηση μιας επιλογής ή κριτηρίου αναζήτησης.

33. Click:Το πάτημα με το mouse πάνω σε κάποιο στοιχείο το οποίο ενεργοποιείται και εκτελεί κάποια εφαρμογή.

34. Clock Speed: Η ταχύτητα ενός μικροεπεξεργαστή που εκφράζεται σε megahertz (MHz) και αντιπροσωπεύει τον αριθμό εντολών που μπορεί να διαχειριστεί ένας υπολογιστής ανά δευτερόλεπτο.

35. Cursor:Οπτική αντιπροσώπευση των κινήσεων του mouse ή του πληκτρολογίου στην οθόνη ενός υπολογιστή με τη μορφή δείκτη ή κάθετης γραμμής.

36. Dial Up:Σύνδεση με το Internet για την οποία απαιτείται και χρησιμοποιείται μια σταθερή γραμμή και ένα modem. H σύνδεση με το Internet επιτυγχάνεται μέσω τηλεφωνικής κλήσης σε κάποιον ISP (Internet Service Provider)

37. Drag and Drop:H χρήση του mouse για τη μετακίνηση ενός στοιχείου που εμφανίζεται σε ένα σημείο της οθόνης σε άλλη θέση. Το στοιχείο προς μετακίνηση επιλέγεται και μαρκάρεται (αν είναι κείμενο) ή πλαισιώνεται (αν είναι εικόνα) και μετακινείται μαζί με το δείκτη του ποντικιού, ωσότου ο χρήστης απελευθερώσει το αντίστοιχο πλήκτρο. Βλ. και Copy, Cut and Paste.

38. GB:Συντομογραφία του Gigabyte. Μονάδα μέτρησης όγκου δεδομένων. Ένα Gigabyte αντιστοιχεί περίπου σε ένα δισεκατομμύριο Bytes και ακριβώς σε 1024ΜΒ. Ένα Gigabyte αντιστοιχεί περίπου σε ένα δισεκατομμύριο Bytes και ακριβώς σε 1024ΜΒ.

39. Gbps:

a. Όταν γράφεται Gbps, σημαίνει Gigabits per second, που αποτελεί ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων μεταξύ υπολογιστών σε δίκτυα υψηλής ταχύτητας, όπως το Gigabit Ethernet. Ένα gigabit ισούται με ένα δισεκατομμύριο bits.

b. 2. Όταν γράφεται GBps, σημαίνει Gigabytes per second (gigabytes ανά δευτερόλεπτο).

40. Gigabit:.

a. Όταν χρησιμοποιείται για μέτρηση όγκου δεδομένων, ισούται με 1.024 megabits.

b. Όταν χρησιμοποιείται για μέτρηση ταχύτητας μεταφοράς δεδομένων, ισούται 1.000.000.000 bits.

41. GUI (Graphical User Interface): GUI ονομάζεται το γραφικό περιβάλλον διεπαφής (interface) με το οποίο γίνεται εφικτή η επικοινωνία του χρήστη με μια εφαρμογή, ένα website κ.λπ. Περιλαμβάνει δηλ. τα στοιχεία πλοήγησης, τα buttons, τα χρώματα και τη γενικότερη γραφική διάταξη, τα εικαστικά στοιχεία κ.λπ. Σκοπός του GUI ενός δικτυακού τόπου π.χ. είναι η λειτουργικότητα και η ευχρηστία

42. Icon: Γραφικό σύμβολο (εικονίδιο) μέσω του οποίου ενεργοποιείται μια λειτουργία ή ένα πρόγραμμα με ένα click του mouse. Παράδειγμα: Icons έχουμε στην επιφάνεια εργασίας του υπολογιστή μας.

43. Intranet: Ένα μικρό δίκτυο που βασίζεται στην τεχνολογία του web και το οποίο χρησιμοποιείται ενδο-επιχειρησιακά για την εξυπηρέτηση στελεχών μίας επιχείρησης.

44. ISDN (Integrated Services Digital Network): Είδος τηλεφωνικής γραμμής που επιτρέπει μεγάλες ταχύτητες μετάδοσης δεδομένων κάθε μορφής, data, ήχο, video, κτλ. Η σύνδεση στο Internet μέσω μίας ISDN γραμμής επιτρέπει μετάδοση δεδομένων μέχρι και 128Kbps σε αντίθεση με τις συνδέσεις με απλές ψηφιακές γραμμές που επιτρέπουν συνδέσεις μέχρι 41Kbps

45. KB: Συντομογραφία του Kilobyte. Ένα Kilobyte αντιστοιχεί περίπου σε χίλια Bytes και ακριβώς σε 1024 (2 εις την δεκάτη).

46. Kbps:Συντομογραφία του kilobits per second, μονάδας μέτρησης ταχύτητας μεταφοράς δεδομένων. Τα modem π.χ. χαρακτηρίζονται ως 56 Kbps

47. Kilobit: Ισούται με 1.024 bits ως προς την αποθήκευση δεδομένων, και με 1.000 bits για άλλες μετρήσεις. Η ταχύτητα μεταφοράς δεδομένων μετράται σε kilobits ανά δευτερόλεπτο (βλ.λ. Kbps), όπου 1 kilobit= 1.000 bits.

48. Kilobyte: Μονάδα μέτρησης όγκου δεδομένων. Ένα Kilobyte αντιστοιχεί περίπου σε χίλια Bytes και ακριβώς σε 1.024 (2 εις την δεκάτη).

49. LAN (Local Area Network): Τοπικό δίκτυο υπολογιστών που εκτείνεται στα όρια ενός κτιρίου ή περιοχής μικρών αποστάσεων. ς προς την ταχύτητά τους σε Kbps. 1 Kbps ισούται με 1.000 bits ανά δευτερόλεπτο

50. MB: Συντομογραφία του Megabyte. 1 Megabyte αντιστοιχεί περίπου σε ένα εκατομμύριο Bytes και συγκεκριμένα σε 1024ΚΒ.

51. Mbit:

a. Όταν χρησιμοποιείται για μέτρηση όγκου δεδομένων, ισούται με 1,024 kilobits.

b. 2. Όταν χρησιμοποιείται για μέτρηση ταχύτητας μεταφοράς δεδομένων, ισούται με ένα εκατομμύριο bits.

52. Mbps:

a. 1. Όταν γράφεται Mbps, σημαίνει megabits per second, μονάδα μέτρησης ταχύτητας μεταφοράς δεδομένων, όπου 1 megabit= ένα εκατομμύριο bits.

b. Όταν γράφεται MBps, σημαίνει megabytes per second, όπου 1 megabyte= 1 εκατομμύριο bytes και συγκεκριμένα 1.024ΚΒ.

53. Megabyte: Μονάδα μέτρησης όγκου δεδομένων. Ένα Megabyte αντιστοιχεί περίπου σε ένα εκατομμύριο Bytes και συγκεκριμένα σε 1.024ΚΒ.

54. Network: Δίκτυο ανάμεσα σε δυο ή περισσότερους ηλεκτρονικούς υπολογιστές που μοιράζονται τους ίδιους πόρους (αρχεία, εκτυπωτές κλπ.).

55. Open Source: Λογισμικό Ανοιχτού Κώδικα. Πρόκειται για λογισμικό το οποίο μπορούν οι χρήστες να κατεβάσουν στον υπολογιστή τους εντελώς δωρεάν και να το τροποποιήσουν σύμφωνα με τις ανάγκες τους

56. Κωδικός χρήστη (Password) : Μοναδική και απόρρητη λέξη κλειδί με την οποία ο χρήστης, σε συνδυασμό με το username, αποδεικνύει την ταυτότητά του όταν εισέρχεται σε περιορισμένης πρόσβασης σελίδες ή εφαρμογές.

57. Pentium: Παγκοσμίως διαδεδομένη οικογένεια επεξεργαστών της εταιρείας Intel.

58. Scroll arrows: Τα βέλη στα δύο άκρα ενός scroll bar (είτε κάθετου είτε οριζόντιου), που επιτρέπουν την κίνηση μιας σελίδας (λογισμικού ή δικτυακού τόπου) προς την κατεύθυνση του βέλους στο οποίο πατάει click ο χρήστης.

59. Scroll bars: Οι μπάρες στο δεξί ή/και κάτω περιθώριο μιας σελίδας (λογισμικού ή δικτυακού τόπου) που επιτρέπουν την κίνησή της πάνω-κάτω ή αριστερά-δεξιά, όταν το συνολικό της περιεχόμενο καταλαμβάνει περισσότερο από όσο μπορεί να δει ο χρήστης σε μια οθόνη.

60. TB (Terabyte): Ένα Terabyte ισούται με περίπου ένα δισεκατομμύριο Bytes και ακριβώς με 1024 GB.

61. Όνομα χρήστη (Username): Το Όνομα Χρήστη, που χρησιμοποιείται (συνήθως σε συνδυασμό με έναν Κωδικό Πρόσβασης (password) για την εισαγωγή σε σύστημα ή δίκτυο πολλαπλών χρηστών. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο χρήστης επιλέγει ο ίδιος το δικό του username (που πρέπει να είναι μοναδικό, στο πλαίσιο ενός δικτύου ή συστήματος) και password.

Powered by Drupal - Design by artinet